Vorige week zat ik met een kop thee aan tafel met een van onze studenten. Ze had net haar eerste echte balans gedaan bij een vriendin en was helemaal enthousiast. “Het werkte echt, Roos! Ze voelde zich zoveel beter.” Ik zag haar stralen. Mooi om te zien. Maar toen vroeg ik: “En hoe gaat het met jou?”
De glans verdween. Ze keek naar haar thee. “Druk,” zei ze. “Ik zorg voor mijn moeder drie keer per week. Mijn zus belt elke avond om te klagen over haar werk. En mijn buurvrouw vraagt steeds of ik even tijd heb om te luisteren.”
“En wanneer heb jij tijd voor jezelf?” Stilte.
“Eigenlijk niet,” zei ze uiteindelijk. “Maar dat hoort er toch bij? Anderen hebben me nodig.”
Herken je dit?
Ik zie het zo vaak. Mensen met een groot hart die iedereen om zich heen helpen. Die altijd klaarstaan. Die altijd luisteren. Die altijd oplossingen bedenken voor anderen.
Maar zelf? Zelf lopen ze leeg. En het gekke is: we leren het zo. Vanaf jongs af krijgen we te horen dat we er moeten zijn voor anderen. Dat we niet moeten zeuren. Dat anderen voorgaan.
Klinkt nobel. Maar wat gebeurt er eigenlijk?
Waarom helpen we iedereen behalve onszelf?
Ik denk dat het begint met hoe we opgevoed zijn. “Niet zo egoïstisch zijn.” “Denk ook eens aan een ander.” “Je moet er zijn voor je familie.” En dan groei je op met het idee dat zorgen voor jezelf eigenlijk een beetje egoïstisch is. Dat je pas een goed mens bent als je voor anderen zorgt.
Maar er zit ook iets anders onder. Want als jij degene bent die helpt, dan ben je ook de onmisbare. De sterke. Degene zonder problemen.
Je hoeft dan niet naar jezelf te kijken. Je hoeft niet te voelen wat er bij jou speelt. Want jij bent degene die oplost, niet degene met het probleem. Totdat je niet meer kunt.
De prijs van altijd helpen
Wat gebeurt er als je blijft geven zonder bij te vullen?
Je wordt moe. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Je voelt je leeg.
Je raakt geïrriteerd. Om kleine dingen. Dingen die normaal niet zouden storen, worden ineens enorm. Je voelt je schuldig. Als je ‘nee’ zegt, voel je je een slecht mens. Maar als je ‘ja’ zegt terwijl je eigenlijk niet kunt, voel je je ook schuldig.
En dan gebeurt er iets interessants. Je gaat nog harder je best doen. Want als je stopt met geven, wie ben je dan nog?
Dit is de dramadriehoek in actie
Misschien ken je de dramadriehoek al uit mijn eerdere blogs. Maar ik zie hem zo vaak terugkomen bij mensen die iedereen helpen behalve zichzelf, dat ik hem hier nog een keer wil benoemen.
Als je constant voor anderen zorgt, zit je vaak in de Reddersrol.
“Kom maar, ik doe dat wel even.”
“Maak je geen zorgen, ik regel het.”
“Jij hebt het al zo druk, laat mij maar.”
En het voelt goed. Echt waar. Want jij bent degene die het verschil maakt. Jij bent onmisbaar.
Maar wat gebeurt er als mensen je hulp niet meer waarderen? Of als het zo vanzelfsprekend wordt dat niemand meer ‘dankjewel’ zegt?
Dan glijd je naar de Slachtofferrol.
“Ik doe altijd alles voor iedereen en niemand ziet het.”
“Ik ben zo moe maar niemand vraagt hoe het met mij gaat.”
“Ik kan niet meer maar ik moet wel want anders…”
Of je wordt de Aanklager.
“Ik help jullie de hele tijd en dit krijg ik ervoor terug?”
“Jullie denken alleen maar aan jezelf.”
“Niemand doet ooit iets voor mij.”
Herken je dat?
En het vervelende is: alle drie de rollen voelen verschrikkelijk. Je zit vast. Je draait in cirkels. En ondertussen raak je steeds verder van jezelf verwijderd.
Wat je lijf je probeert te vertellen
Ik geloof heilig in het lijf als kompas. Je lijf liegt niet.
Als je moe bent, zegt je lijf: stop.
Als je hoofdpijn krijgt na een gesprek met iemand, zegt je lijf: dit is te veel.
Als je schouders omhoog kruipen zodra je telefoon gaat, zegt je lijf: ik wil dit niet.
Maar we zijn vergeten te luisteren.
We nemen een paracetamol en gaan door. We drinken nog een kop koffie en duwen door. We zeggen tegen onszelf: niet zeuren, anderen hebben het veel zwaarder. En zo lopen we steeds verder van onszelf weg.
Totdat je lijf harder gaat praten. Misschien met chronische vermoeidheid. Misschien met burn-out klachten. Misschien met fysieke pijn die maar niet weggaat. En dan sta je stil. Of je valt om. Dan heb je niemand mee geholpen. Ook jezelf niet.
Er is een andere manier
Wat als je zou leren om eerst naar jezelf te luisteren?
Wat als je zou leren om je eigen energie op peil te houden?
Wat als je zou leren om te helpen vanuit kracht in plaats van vanuit leegte?
Dan word je de Helper in plaats van de Redder.
Het verschil?
De Redder neemt het over. Lost het op. Maakt zich onmisbaar. De Helper helpt de ander inzicht te krijgen. Stelt vragen. Laat de verantwoordelijkheid bij de ander.
De Redder zegt: “Kom maar, ik doe dat wel even.”
De Helper zegt: “Wat zou jij zelf kunnen doen? Hoe kan ik je daarbij ondersteunen?”
En weet je wat er dan gebeurt?
Je hebt meer energie. Want je draagt niet de last van een ander en je raakt minder snel geïrriteerd, want je doet alleen wat bij je past.
En de mensen die je helpt? Die groeien echt. Want ze leren het zelf te doen in plaats van afhankelijk van jou te worden.
Hoe leer je voor jezelf te zorgen?
Ik merk het bij onze studenten. Aan het begin van de opleiding zijn ze vaak nog heel erg bezig met anderen helpen. Ze willen redden. Ze willen oplossen. Maar gaandeweg gebeurt er iets. Ze leren luisteren naar hun eigen lijf. Ze leren hun eigen grenzen voelen. Ze leren ‘nee’ zeggen zonder zich schuldig te voelen. En dan worden ze pas echt goede therapeuten.
Want alleen als jij stevig staat, kun je een ander echt helpen.
In onze opleiding hebben we daar een hele leerlijn voor: Baas in eigen aura.
Je leert hoe je je energie beschermt. Hoe je niet automatisch meegaat in de energie van een ander. Hoe je gecentreerd blijft, ook als het stormt om je heen, want als jij niet stevig staat, kun je niemand vasthouden.
Oefening: Praktische stappen om te beginnen
Je hoeft niet te wachten op een opleiding om hier mee te beginnen. Je kunt vandaag al starten.
Stap 1: Luister naar je lijf
Merk op wat er gebeurt in je lijf als iemand iets van je vraagt. Voel je spanning? Waar zit die? Wat zegt je lijf?
Stap 2: Benoem je grens voor jezelf
Voordat je hem naar buiten uitspreekt, moet je hem eerst voor jezelf benoemen. Zeg hardop: “Ik heb hier geen energie voor” of “Dit past niet bij me.”
Stap 3: Spreek je grens uit zonder uitleg
Geen “sorry maar ik heb het zo druk”. Gewoon: “Dat gaat niet lukken” of “Dat past nu niet bij me.”
Stap 4: Adem door het schuldgevoel heen
Het komt. Dat knagend gevoel van: ben ik nu een slecht mens? Adem erdoorheen. Het is een oud patroon. Het gaat voorbij.
Stap 5: Vier jezelf
Elke keer dat je een grens stelt, word je sterker. Elke keer kom je dichter bij jezelf. Dat is iets om te vieren.
Mijn eigen ervaring
Ik ben hier ook niet altijd goed in geweest. Echt niet. Vroeger zei ik overal ‘ja’ op. Iemand had hulp nodig? Ik sprong bij. Een student had een vraag? Ik maakte tijd. Iemand wilde even praten? Natuurlijk, kom maar.
Totdat ik merkte dat ik chagrijnig werd. Geïrriteerd. Moe. Toen besefte ik: ik help iedereen behalve mezelf.
Dat was een confronterend moment. Ik dacht altijd dat ik goed bezig was. Dat ik een goed mens was omdat ik er voor anderen was. Maar ik was niet goed bezig. Ik was aan het leeglopen. Toen ben ik gaan oefenen met grenzen. Met ‘nee’ zeggen. Met eerst naar mezelf luisteren.
Het was eng. Het voelde egoïstisch. Ik had last van schuldgevoelens.Maar weet je wat er gebeurde?
Ik kreeg meer energie. Ik werd vrolijker. En de mensen om me heen? Die gingen zelf meer doen in plaats van op mij te leunen.
En nu?
Nu help ik nog steeds mensen. Daar doe ik het voor. Maar ik help vanuit kracht in plaats van vanuit leegte. En dat maakt alle verschil.
Jij verdient het ook
Als je jezelf herkent in dit verhaal, wil ik dat je iets weet.Jij verdient het om voor jezelf te zorgen.
Jij verdient het om gezien te worden. Jij verdient het om energie te hebben.Het is niet egoïstisch om voor jezelf te kiezen. Het is noodzakelijk, want alleen als jij stevig staat, kun je er echt zijn voor anderen.
Alleen als jij vol zit, kun je geven zonder leeg te lopen.
Alleen als jij voor jezelf zorgt, kun je het volhouden.
Dus misschien is dit het moment om stil te staan. Om naar jezelf te luisteren. Om te voelen wat jij nodig hebt.
Misschien is het antwoord: leren hoe ik stevig kan staan. Leren hoe ik mijn energie kan beschermen. Leren hoe ik mezelf niet verlies terwijl ik anderen help. Dat kan. En het begint met één stap.
Wil je hier meer mee?
Als dit je raakt en je wilt hier echt mee aan de slag, dan zijn er verschillende manieren om te beginnen.
Je kunt starten met Baas in eigen aura. Daar leer je hoe je je energie beschermt, hoe je minder last hebt van prikkels en hoe je stevig kunt staan in jezelf.
Of je begint met De Kracht van het Spiertesten. Daar leer je luisteren naar wat je lijf je vertelt. Want je lijf weet precies waar je grenzen liggen.
En als je helemaal enthousiast bent en je wilt dit serieus leren, dan is de volledige opleiding misschien iets voor jou. We starten twee keer per jaar met een nieuwe groep toekomstige kinesiologen. Mail naar roos@academievoorkinesiologie.nl voor een vrijblijvende kennismaking.
Want weet je wat ik geloof?
Dat de wereld mensen nodig heeft die voor anderen zorgen. Maar niet ten koste van zichzelf.
Dat je pas echt het verschil kunt maken als je eerst voor jezelf kiest.
En dat jij het waard bent om net zo goed voor jezelf te zorgen als voor anderen.
Dus help jezelf. Dan kun je pas echt anderen helpen.
Fijne ZONNIGE dag
Roos